Haber Detayı
11 Mart 2020 - Çarşamba 09:08 Bu haber 1981 kez okundu
 
İsot’un itibarı geri verilmeli
Şanlıurfalı Folklor Araştırmacısı Mehmet Erdem, İsot’un yöresel itibarını Avrupa birliğinden alınacak olan coğrafik işaret tesciline dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.
ÖZEL HABER Haberi
İsot’un itibarı geri verilmeli

Urfa İsot’unun AB standartlarında üretilmesi gerektiğini ve bölgesel coğrafik işaretinin kazandırılması gerektiğini söyleyen Şanlıurfalı Folklor Araştırmacısı Mehmet Erdem, İsot’un itibarının geri verilmesi gerektiğini söyledi.

İsot’un son yıllarda tohum genleriyle oynandığını ve özelliklerini yitirdiğini kaydeden Erdem, belediyenin bu konuda gerekli çalışmaları yaparak Şanlıurfa İsot’unu eski haline geri döndürülmesi gerektiğinin altını çizdi.

Şanlıurfalı Folklor Araştırmacısı Mehmet Erdem,Taze biber üretimi konusunda dünyada Türkiye’nin 3. Sırada olduğunu belirterek şöyle konuştu; “ Amerika Meksika Amerika bölgesi olarak dünyada birinci, Çin ise ikinci Taze biber üretiminde Türkiye ise bu kategoride3 sırada. Türkiye'de biberin yüzde ellisi Şanlıurfa üretmekte.

Şanlıurfa’ya has olan isot’un da yüzde yüzünü Şanlıurfa bölgesi olarak üretmekteyiz. Şanlıurfa İsot’u aslında apayrı bir olay. Yani vitamin bakımından çok zengin doğal bir aroması var. Toprağımızdan doğal yetişmesi elle yetişmesinden dolayı çok özellikleri olan bir Biber çeşidi. Yani diğer bölgelerin üretimle benzemiyor komşu illerimizin biberi gibi değil.

Biber baharat olarak da Hindistan dünyada sayılı bir sırada şimdi bizim bunu katma değer katmak için Urfa isot’unu çok değerlendirmemiz gerekiyor. Bu konuda üniversitemizde Şanlıurfa İsot’u da araştırma merkezi kuruldu bunun kuruluşunda Bizimde emeğimiz oldu. Dolayısıyla şu anda Profesör Doktor Ahmet Ferit Atasoy hocamız başkanlığında hocamızın başkanlığına merkezimiz yürütülmekte.

Buradaki amacımız çiftçilerimizin tarladan üreticiden ve bunun kullanımına kadar olan süreçte ki Urfa İsot’unun kalitesini korumak. Üreticilerimize daha iyi kalitede Urfa İsot’unu yetiştirmelerini sağlamak. Şimdi Urfa’da maalesef farklı İsot türlerine rastlamaktayız. Şili biberi diye tabir edilen biberin yanı sıra Bursa biberi geliyor. Urfa'da Kilis tohumu geliyor ve bunlar Urfa'da ekiliyor. Niye bir bu ticari olarak onlar daha çok para nasıl kazanırız diye düşünülüyor. Urfa İsot’unu korumak için Şanlıurfa'da çiftçilerimize Urfa İsot’u fidesi dağıtmam lazım.

Bir milyon civarında bir pide dağıtılması gerekiyor Şanlıurfa da bunu da eskiden köy hizmetleri bakanlık olarak köy hizmetleri vardı şu anda büyükşehirlerde Özel idareler kalktığı için belediyeler bunu büyükşehir olarak yürütmekte. Örneğin komşunuz illerde yapılmakta hem Diyarbakır olsun Gaziantep belediyeleri olsun bu konuda çok güzel çalışmalar yapmakta çiftçiye destek olmakta.”

Genleriyle oynanmayan çeşit yok eskilerden bulunabilinir

İsot’un genleriyle oynandığını ve elde edilen tohumun yeniden aynı ürünü vermediğini kaydeden Erdem; “Genleriyle oynanmamış tohum maalesef şu anda bulmak çok zor. Maalesef pamuğumuz da dahil genleriyle oynanmamış hemen hemen hiçbir tarım ürünümüz yok. Biz aslında aşırı derecede ithalatı seviyoruz. Oysaki bu tohumların Şanlıurfa’da üretilmesi gerek.

Bunda öncülüğü tarımsal araştırma merkezlerimiz yapmakta. Bakacak olursak 1 milyon üretim zor değil. Maliyeti bile 50 ila 80 bin TL arasında. Fakat dışarıdan bazı şirketlere Urfa İsot’u fidesi yaptırırsak, buda 250 bin TL’lik bir bütçeye tekabül ediyor. Araştırma merkezimizde Şanlıurfa yöresel ürünlerinin hemen hemen hepsi işlenmekte.  Dolayısıyla diğer konularda bizleri ilgilendiriyor ve bunların hepsi araştırma merkezlerinde ele alınıyor.

Fakat bizim İsot’tan başlamışız bu işi odada koruyabiliriz. Bundan da 100 bine yakın aile ekmek yemekte. Yani bu üretimden çiftçisinin yanı sıra şu anda sırrın bölgesinde birçok insan İsot pul biber işi yapmakta ve gittikçe büyüyen bir sektör haline geldi. “

İsot’un çikolatası bile yapılabilinir

İsot’un birçok sektörde kullanılabileceğine dikkat çeken Şanlıurfalı Folklor Araştırmacısı Mehmet Erdem, İsot’un çikolatasının bile yapılabileceğini belirterek şöyle devam etti; “Bu sektörden oldukça ciddi paraların kazanılması kaçınılmaz. İsot’un her şeyi yapılabilinir. Dondurmadan tatlıya hatta çikolatasına kadar birçok sektörde İsot’tan faydalanılabilinir. Neden çünkü vitamin değerleri oldukça yüksek. Damarları açma özelliği olan ve aynı zamanda Limon ve portakala oranla C vitamini açısından oldukça yüksek bir vitamin durumuna sahip. Zaten İsot denmesinin nedeni ısı otu anlamına geliyor yani vücuda bir ısı veriyor ve vücut direncini arttırıyor.

Burada Şanlıurfalılara düşen görev tohumumuzu korumak. Evde annelerimizden nenelerimizden kalan tohumlar mutlak ki vardır. Araştırma merkezleri bu tohumları az da olsa toplayarak ıslahı konusunda çalışmalar yapıp yine Urfa İsot’unu eski günlerine kavuşturabilir. Şanlıurfalı çiftçilerimizin bu tohumları korunması gerekiyor. Aynı zamanda vatandaşında korunması gerekiyor yani maalesef yöresel ürünlerimiz kalmadı. Buna da belediyemize çok büyük görevler düşüyor. Çiftçilerimize destek olarak 1 milyon fide dağıtmamız gerekiyor.”

Bölgesel tescil oldukça önemli

Bölgesel tescilin Kahramanmaraş tarafından alındığını fakat Şanlıurfa İsot’unun kendine has bir yapısı olması nedeniyle ayrı bir tescil gerektirdiğini kaydeden Şanlıurfalı Folklor Araştırmacısı Mehmet Erdem, AB standartlarında coğrafik işaret alınması gerektiğini söyleyerek şöyle devam etti; “2000’li yıllarında bizim Şanlıurfa belediyesi olarak coğrafi işaret dediğimiz ilk etapta Şanlıurfa'da 2000 yıllarında müracaat olmuş, 2000 yılında tescil için Şanlıurfa İsot’unu Urfa ili bazında tescillemişiz. Kahramanmaraş bizden 1 yıl sonra ticaret odası olarak onlar biz belediye olarak onlar ticaret odası olarak bizden kopya olarak da 1 yıl sonra bizden onlar Şanlıurfa Gaziantep Adıyaman Kahramanmaraş Kilis illerini alaraktan bölgesel olarak tescil yapmışlar.

Ama bizim belediye olarak müracaatımız bu konuda bir çalışma yaptık. Maraş kümelenme çalışması yaptı 3 yıl önce ben de ticaret odasından görevli olarak gittim o kümeleme çalışmasına bizim Urfa İsot’unu da almak istiyorlardı ben ona karşı geldim çünkü Urfa İsot da apayrı bir aroması farklı onların Maraş biberi ile bizim aramızda çok fark var. Maraş biberi ticari olarak hem ucuz, bizim burada lokanta ve restaurantlarımız da bu pul biberler çok kullanılıyor.

Türkiye'de dökme dediğimiz Maraş İsot’u ucuzdur diye bir kullanan esnaflarımız da var. Ben bunu üzülerek belirtmek istiyorum. Şanlıurfa Belediyemiz Türkiye genelinde İsot’un tekrar tescilini yapması. İlk etapta Urfa yöresel olarak tescilini yapmalı ve Türkiye'de aldıktan sonra Avrupa Birliğinden de Urfa İsot’unu tescilleyip almamız ve coğrafi işaret oluşturmamız gerekiyor. şeklinde konuştu.

Kaynak: Editör:
Yorumlar
Haber Yazılımı